Dù mang lại nhiều lợi ích, câu hỏi “bơi lội nhiều có tốt không?” vẫn khiến không ít người băn khoăn. Trên thực tế, lợi ích của bơi lội chỉ phát huy tối ưu khi tần suất và thời lượng được duy trì ở mức hợp lý. Nếu bơi quá lâu hoặc quá thường xuyên, cơ thể có thể rơi vào trạng thái quá tải, dẫn đến mệt mỏi, chuột rút, suy giảm sức đề kháng và kéo theo nhiều hệ lụy khác cho sức khỏe. Dưới đây là một số tác hại của bơi lội phổ biến mà bạn cần lưu tâm! Cùng dogworkscats2 liệt kê nhé!
I. Bơi lội nhiều có tốt không?
Bơi lội từ lâu đã được xem là một trong những hình thức vận động toàn diện và thân thiện với cơ thể con người. Không giống nhiều môn thể thao đòi hỏi dụng cụ phức tạp hoặc không gian đặc thù, bơi có thể thực hiện ở nhiều độ tuổi, nhiều thể trạng khác nhau và ít gây áp lực trực tiếp lên hệ xương khớp. Chính nhờ đặc điểm vận động trong môi trường nước, cơ thể được “giảm tải” trọng lượng, các nhóm cơ hoạt động đồng đều hơn, nhịp thở cũng được điều tiết một cách tự nhiên.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, bơi lội giúp cải thiện đáng kể sức khỏe tim mạch, hỗ trợ điều hòa huyết áp, tăng dung tích phổi và thúc đẩy quá trình tuần hoàn máu. Việc vận động nhịp nhàng trong nước còn góp phần giải phóng căng thẳng, giảm lo âu, cải thiện chất lượng giấc ngủ và tinh thần. Đối với những người đang trong quá trình kiểm soát cân nặng, bơi lội là lựa chọn lý tưởng bởi lượng calo tiêu hao tương đối cao nhưng lại hạn chế chấn thương.
II. Tác hại của bơi lội mà ít người biết đến
Dưới đây là các tác hại của bơi lội thường gặp, được sắp xếp theo trình tự từ bên ngoài cơ thể đến các ảnh hưởng sâu hơn bên trong.
1. Bơi lội làm khô da, kích ứng và ảnh hưởng đến mắt
Nguồn nước tại hồ bơi, đặc biệt là hồ bơi nhân tạo, thường chứa clo hoặc các hợp chất khử trùng nhằm tiêu diệt vi khuẩn và mầm bệnh. Dù cần thiết cho việc đảm bảo vệ sinh, những chất này lại có xu hướng lấy đi lớp dầu tự nhiên bảo vệ da. Khi tiếp xúc thường xuyên, làn da dễ trở nên khô ráp, bong tróc, ngứa ngáy, thậm chí xuất hiện mẩn đỏ hoặc viêm da tiếp xúc.
Không chỉ da, mắt cũng là bộ phận nhạy cảm với clo. Việc mở mắt trực tiếp dưới nước hoặc sử dụng kính bơi không kín có thể khiến mắt bị cay, đỏ, khô và tăng nguy cơ viêm kết mạc. Để hạn chế tình trạng này, người bơi nên tắm lại bằng nước sạch ngay sau khi lên bờ, lau khô cơ thể và sử dụng kem dưỡng ẩm phù hợp. Đồng thời, việc đeo kính bơi chất lượng tốt, ôm sát viền mắt sẽ giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ kích ứng.
2. Bơi lội khiến tóc khô xơ, dễ gãy rụng
Tóc được cấu tạo từ nhiều lớp, trong đó lớp biểu bì bên ngoài đóng vai trò bảo vệ lõi tóc và giữ độ ẩm tự nhiên. Khi tiếp xúc liên tục với clo hoặc nước mặn, lớp biểu bì này có xu hướng mở ra, làm thất thoát protein và độ ẩm bên trong sợi tóc. Hệ quả là tóc trở nên khô, xơ, chẻ ngọn và mất đi độ đàn hồi vốn có.
Ở mức độ nặng hơn, việc bơi lội thường xuyên mà không có biện pháp bảo vệ có thể khiến tóc yếu dần, dễ đứt gãy và rụng nhiều. Một số trường hợp còn ghi nhận tình trạng tóc phai màu hoặc đổi màu, đặc biệt ở những người nhuộm tóc. Do đó, sử dụng mũ bơi, xả tóc bằng nước sạch trước khi xuống hồ và chăm sóc tóc kỹ lưỡng sau khi bơi là những biện pháp cần thiết để giảm thiểu tổn thương.
3. Bơi lội làm tăng nguy cơ viêm tai
Tai có cơ chế tự bảo vệ nhờ lớp ráy tai giúp cân bằng độ ẩm và pH trong ống tai. Tuy nhiên, khi bơi lội, nước có thể tràn vào tai và cuốn trôi lớp bảo vệ này, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm xâm nhập. Nếu nước đọng lại trong tai trong thời gian dài, nguy cơ viêm tai ngoài hoặc viêm tai giữa sẽ tăng lên đáng kể.
Đặc biệt, với những người có ống tai hẹp hoặc tiền sử bệnh tai mũi họng, tình trạng này càng dễ xảy ra. Sau khi bơi, nên nghiêng đầu để nước chảy ra tự nhiên, lau khô nhẹ nhàng bằng khăn mềm hoặc sử dụng máy sấy ở chế độ gió mát. Việc dùng nút tai hoặc mũ bơi chuyên dụng cũng là giải pháp hiệu quả để bảo vệ tai khi bơi thường xuyên.
4. Bơi lội ảnh hưởng đến xương khớp nếu tập sai cách
Môi trường nước giúp giảm áp lực lên khớp, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc bơi lội hoàn toàn vô hại cho hệ xương khớp. Việc thực hiện các động tác sai kỹ thuật, bơi quá lâu hoặc sử dụng lực quá mạnh có thể gây đau lưng, căng cơ, thậm chí làm trầm trọng hơn các vấn đề thoái hóa khớp sẵn có.
Những người có tiền sử bệnh xương khớp cần đặc biệt thận trọng, nên bơi dưới sự tư vấn của bác sĩ hoặc huấn luyện viên chuyên môn. Tránh các động tác xoay vặn đột ngột, nhảy mạnh xuống nước hoặc bơi khi cơ thể chưa được khởi động kỹ là những nguyên tắc quan trọng để hạn chế chấn thương.
5. Bơi lội tiềm ẩn nguy cơ đột quỵ ở một số đối tượng
Đối với người cao tuổi hoặc người có tiền sử bệnh tim mạch, việc bơi lội không đúng thời điểm hoặc cường độ quá cao có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ. Sự chênh lệch nhiệt độ giữa môi trường bên ngoài và nước, đặc biệt vào sáng sớm hoặc khi thời tiết lạnh, có thể khiến mạch máu co thắt đột ngột, gây rối loạn tuần hoàn.
Vì vậy, những đối tượng này cần lựa chọn khung giờ bơi phù hợp, tránh xuống nước khi cơ thể chưa kịp thích nghi và luôn lắng nghe tín hiệu từ cơ thể để kịp thời dừng lại khi có dấu hiệu bất thường.
III. Tổng kết
Cũng giống như bất kỳ hoạt động thể chất nào khác, bơi lội chỉ thực sự tốt khi được thực hiện đúng cách, đúng liều lượng và phù hợp với thể trạng mỗi người. Việc hiểu rõ và chủ động phòng tránh các tác hại của bơi lội tiềm ẩn sẽ giúp bạn tận hưởng trọn vẹn những giá trị tích cực mà môn thể thao này mang lại, đồng thời hạn chế tối đa các rủi ro không mong muốn cho sức khỏe lâu dài.